Game Studio
Liên kế mạng xã hội



Tìm hiểu về vấn đề bản quyền đối với game developer

 
Trong một ngành công nghiệp có thể tạo ra hàng tỷ đô la như Mobile developer, nơi hàng triệu người chung tay vào một một biểu ngữ duy nhất đó là: tạo ra một sản phẩm duy nhất mà không có sự nghi ngờ về ai là người sở hữu các đồ họa, code, và âm thanh gắn liền trong một trò chơi nào đó.
 
Là một developer độc lập, bạn không đủ khả năng để chiệu trách nhiệm khi có  bất kỳ rủi ro về mặt pháp lý đối với những nội dung được cấp phép. Trong bài viết này, chúng ta hãy nhìn vào những điều cơ bản của việc cấp phép bản quyền đối với các nhà phát triển game độc lập.
 
Từ chối trách nhiệm
Tôi muốn mở đầu bài viết này bằng cách nói rằng tôi không phải là một luật sư, tôi không đi học luật, và đây không phải là một bài tư vấn pháp lý. Nếu bạn lo ngại về bất kỳ vấn đề bản quyền mà có thể ảnh hưởng đến trò chơi của bạn, thì bạn nên liên hệ với một chuyên gia pháp lý. Bài viết này chỉ có thể giúp bạn làm quen với những điều cơ bản của licensing và nó không phải là một nguồn lực pháp lý toàn diện cho bạn. Bạn cần tìm kiếm sự tư vấn và đọc kỹ các điều khoản và điều kiện liên quan đến bảo hiểm, thuế, pháp lý, hoặc vấn đề tài chính, dịch vụ hoặc sản phẩm. Bài viết này chỉ là một hướng dẫn mà thôi.
 
Bạn có thể sử dụng Asset này trong game của bạn?
Có rất nhiều vấn đề phức tạp liên quan đến cấp phép bản quyền, nhưng bạn có thể tự hỏi mình một số câu hỏi quan trọng khi bắt đầu “dấn thân”  vào sự phức tạp của yêu cầu về license:
 
1. Bạn lấy Asset này từ một nguồn có uy tín không?
Một nguồn có uy tín sẽ cung cấp cho bạn các asset với các license phù hợp và thông tin attribution cũng như thông tin tổng quát và các FAQs liên quan đến asset. Ví dụ về các nguồn có uy tín như: OpenGameArt.org, các Unity Asset Store, và Envato Market. Ví dụ về các nguồn không có uy tín như tìm kiếm hình ảnh của Google và các bài viết ngẫu nhiên trên diễn đàn.
 
1a. Không, tôi lấy Asset này từ một nguồn không uy tín
 
Nếu asset bạn muốn sử dụng không được lấy từ một nguồn có uy tín (như dùng google để tìm hình ảnh…), thì bạn nên kiểm tra lại để xem asset này đã nằm trong những nguồn có uy tín hay chưa. Bạn cũng nên cố gắng liên hệ trực tiếp với tác giả của asset để biết thêm nếu bạn không thể xác minh tính hợp pháp của asset.
 
Nếu bạn không thể xác minh license của asset này, thì bạn không nên sử dụng nó trong trò chơi của bạn.
 
1b. Vâng, tôi lấy Asset này từ một nguồn có uy tín
 
Thế thì bạn có thể tiếp tục với câu hỏi tiếp theo.
 
2. Bạn có license được cung cấp cùng với Asset không?
Một nguồn có uy tín thường sẽ cung cấp cho bạn các thông tin về license ứng với các asset. Các loại license được cung cấp sẽ xác định làm thế nào bạn được phép sử dụng asset.
 
2a. Không, tôi không có một license cùng với asset
 
Hãy liên hệ với tác giả của các asset hoặc các máy chủ của asset để lấy thông tin license. Nếu bạn không thể tìm được thông tin license thì bạn không thể sử dụng asset này một cách hợp pháp trong game của bạn.
 
2b. Vâng, tôi có một license được cung cấp cùng với các Asset
 
Bạn có thể sử dụng hợp pháp asset này trong trò chơi của bạn miễn là bạn làm theo các điều khoản trong thỏa thuận cấp phép (licensing agreement). Tiếp tục đọc thông tin về các loại license bạn thường gặp nhất.
 
Bản quyền: Khái niệm cơ bản
Bản quyền là một gói các quyền để quyết định việc sở hữu trí tuệ. Ví dụ, một sprites spaceship được vẽ bởi một artits trên một asset store là sở hữu trí tuệ của artist đó. Sprite này được pháp luật bảo vệ bởi luật bản quyền. Thông qua một thỏa thuận cấp phép công cộng (public licensing agreement), artist có thể cấp quyền truy cập “không độc quyền” để cho phép bạn sử dụng sprites đó trong sáng tạo của bạn.
 
Các thỏa thuận giấy phép không độc quyền này không yêu cầu một bản hợp đồng, nhưng licenses vẫn được bảo vệ theo luật bản quyền. Bằng việc sử dụng asset, bạn đã đồng ý với các điều khoản trong thỏa thuận cấp phép.
 
Creative Commons (CC) licenses
 
 
Bằng cách sử dụng asset từ các asset store hoặc một asset library trực tuyến, bạn sẽ phải chịu một hình thức đặc biệt của giấy phép bản quyền công cộng được biết đến như một Creative Commons (CC) licenses. Creative Commons là loại phổ biến nhất của giấy phép công cộng không độc quyền và nó sẽ không bao giờ bị thu hồi bởi các tác giả. CC licenses có thể có một sự kết hợp của các điều kiện khác nhau, sau đây là các điều kiên của nó:
 
- Attribution (BY) - Bạn có thể sử dụng asset này trong trò chơi của bạn nếu bạn ghi công của họ trong credist. Credits của bạn phải được xác định bởi tác giả/cấp phép.
 
- Share-Alike (SA) - Bạn có thể sử dụng asset này trong trò chơi của bạn, nhưng trò chơi của bạn phải được phát hành theo một giấy phép tương tự như các giấy phép được cấp cho tác phẩm gốc.
 
- Non-Commercial (NC) - Bạn có thể sử dụng asset này trong trò chơi của bạn, nhưng chỉ trong mục đích phi thương mại hoàn toàn.
 
- No Derivative Works (ND) - Bạn có thể sử dụng asset này trong trò chơi của bạn, nhưng tác phẩm gốc không được sửa đổi trong bất kỳ cách nào.
 
Một ví dụ về một CC licenses sử dụng một sự kết hợp của những điều kiện này là một giấy phép CC BY-NC, nghĩa là các tác giả của các asset đòi hỏi phải có credits phù hợp và tác phẩm phái sinh không được sử dụng để tạo ra lợi nhuận.
 
Truy cập trang web Creative Commons để có một cái nhìn tổng quan về giấy phép CC hoàn chỉnh.
 
Tầm quan trọng của Attribution
Nếu asset CC của bạn đòi hỏi Attribution (BY), bạn phải tạo một credits thích hợp về tác giả/cấp phép ở đâu đó trong trò chơi của bạn và bạn sẽ vi phạm các thỏa thuận cấp phép nếu bạn không tuân thủ theo các yêu cầu.
 
Vi phạm bản quyền: về mặt pháp luật
Đơn giản là: vi phạm luật bản quyền có thể làm tê liệt dự án của bạn và làm hỏng sự nghiệp phát triển trò chơi của bạn. Ngay cả những vi phạm bản quyền nhỏ nhất cũng có thể có hậu quả nghiêm trọng. Cả hai hành vi vi phạm vô tình và cố ý phải chịu các hình phạt tương tự, vì thế thiếu hiểu biết về luật pháp là không thể biện minh bên trong phòng xử án. Các hình phạt pháp lý đối với vi phạm bản quyền rất nhiều:
 
- Lên đến 5 năm tù giam
- Phạt hình sự $250,000 cho mỗi vi phạm
-  $150,000 tiền phạt cho mỗi tác phẩm vi phạm
- Tòa án ra lệnh cấm bán và phân phối các trò chơi của bạn
- Thanh toán tất cả chi phí luật sư,án phí, bồi thường thiệt hại …
 
Vi phạm bản quyền: về mặt đạo đức
Bạn đang được hưởng lợi từ công việc nặng nhọc của người khác mà không cung cấp credits phù hợp, và điều này có thể để lại một  hậu quả nghiêm trọng cho uy tín của bạn như là một nhà phát triển trò chơi. Tốc độ và vùng phủ sóng của các mạng xã hội có thể mang lại sự chú ý tiêu cực đến bạn, nhóm của bạn, và toàn bộ dự án của bạn.
 
Phần kết luận
Hãy nhớ rằng những giấy phép công cộng được tạo ra như một cách để giúp các artist và các developer, và những người sáng tạo nội dung đang cho bạn một đặc ân lớn bằng cách tạo những nội dung cho bạn sử dụng mà không có bất kỳ một hợp đồng phức tạp nào cả.
 
Hãy dành thời gian để đọc và hiểu về vấn đề bản quyền và đừng quên liên hệ với những người sáng tạo nội dung một lần trước khi trò chơi của bạn hoàn tất. Bạn muốn mọi người có thể chơi trò chơi của bạn, thì các artist tạo ra nội dung cấp phép công khai cũng muốn biết khi nào những sáng tạo của họ được sử dụng. Duy trì một mối quan hệ an toàn và thân thiện giữa các developer, các artists, và luật pháp sẽ giúp đảm bảo rằng cộng đồng phát triển game có thể tiếp tục phát triển và hoàn thiện trong những năm tới.